Konačna presuda Karadžiću izazvala različite reakcije u BiH

Konačna presuda Karadžiću izazvala različite reakcije u BiH

Međunarodni rezidualni mehanizam krivičnog suda u Hagu izrekao je u srijedu presudu po žalbi prvom predsjedniku Republike Srpske Radovanu Karadžiću i osudio ga na doživotni zatvor.

Presuda je izrečena nakon razmatranja žalbi odbrane i tužilaštva na prvostepenu presudu koju je Haški tribunal donio 2016. godine, osudivši ga na 40 godina zatvora.

Potvrđena je prvostepena presuda kojom je Karadžić proglašen krivim za “genocid na području Srebrenice 1995. godine”, napade na civile tokom opsade Sarajeva i uzimanje pripadnika mirovnih snaga UN-a za taoce. Žalbeno vijeće je odbilo žalbu Tužilaštva i potvrdilo prvostepenu presudu kojom je Karadžić oslobođen optužbi za navodni genocid u drugim opštinama u BiH 1992. godine. Karadžićev zahtjev za smanjenje kazne je takođe odbijen.

Ova kazna je izazvala različite reakcije u Bosni i Hercegovini, u zavisnosti od naroda. Građani bošnjačke nacionalnosti, koji su najviše stradali u ratu 1992-1995, uglavnom su zadovoljni činjenicom da Karadžić neće imati priliku tražiti ranu slobodu nakon izdržanih dvije trećine kazne.

Profesor na Međunarodnom univerzitetu u Sarajevu, Emir Suljagić, koji je preživio genocid u Srebrenici, izjavio je medijima da je ovo očekivano sudsko “bacanje prašine u oči”. Sada ostaju dva pitanja, kaže Suljagić: “Koja je kazna za zločine koje je Karadžić počinio, a koji su neoprostivi?”

“Ne postoji adekvatna kazna za zločine koje je počinio, jer je nemoguće oprostiti ono što je on naredio”, rekao je Suljagić.

Drugo pitanje je pitanje Republike Srpske, koje je on stvorio.

„Dakle, osuditi ga, bez posljedica za RS i njen status, jednostavno je bacanje prašine u oči. Ljudi koji su preživjeli Karadžićeve zločine i sada žive u tom entitetu – žive u njegovom životnom djelu”, izjavio je Suljagić.

Stranka demokratske akcije, koju je osnovao Alija Izetbegović, bošnjački ratni lider, rekla je da presuda Karadžiću za genocid i zločine protiv čovječnosti ima istorijski značaj i nosi poruke koje svi u BiH moraju razumjeti.

“Presuda Karadžiću potvrdila je istinu o genocidnom projektu čiji je cilj podjela BiH kroz sistematsko istrebljenje Bošnjaka i drugih nesrba sa teritorije Republike BiH pod političkom i vojnom kontrolom Karadžićevog režima.

Nesporno je dokazano da je Karadžić bio na čelu udruženog zločinačkog poduhvata odgovornog za najbrutalnija kršenja međunarodnog prava od Drugog svjetskog rata, kroz masovna ubijanja, progone, mučenja i silovanja, te uništavanje gradova i sela u BiH.

Pozivamo sve političke predstavnike u BiH da se suoče sa istinom i priznaju činjenice sadržane u presudi, a ne da stavljaju hipoteku na zločine na cijeli srpski narod, već na Karadžića i druge pripadnike UZP-a koji su odgovorni za genocid. Samo u istini možemo izgraditi neophodno povjerenje među narodima i na taj način jamčiti sigurnu budućnost BiH i budućih generacija.

Srpska demokratska stranka, koju je osnovao Karadžić, presudu smatra političkom, neosnovanom i skandalozno nepravednom.

„Stav SDS-a o Međunarodnom sudu ostaje nepromijenjen – to je prije svega politička institucija čiji je formalni cilj progon najtežih zločina počinjenih u bivšoj Jugoslaviji, ali u suštini, njegov cilj je nastavak demonizacije srpskog naroda“ kaže SDS u saopštenju za štampu.

SDS kaže da su drakonske kazne izrečene srpskim oficirima i političkim liderima pokušaj da se stavi trajan pečat na odgovornost Srba za građanski rat u bivšoj Jugoslaviji.

“Tendencija zloupotrebe presude koja je Karadžiću izrečena kao presuda srpskom narodu i Republici Srpskoj neće smanjiti ustavni i politički status Republike Srpske garantovan Dejtonskim mirovnim sporazumom, niti će doprinijeti pomirenju naroda u BiH,” kaže SDS.

U saopštenju se navodi da politički motivisane presude neće umanjiti tragediju koja je zadesila sve narode u BiH tokom rata, niti će smanjiti bol za nevine žrtve.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske, Nedeljko Čubrilović, rekao je da je Tribunal potvrdio svoju pravu prirodu i potpuno se posvetio politici, dokazujući da su sve ove godine bili pristrasne u ostvarivanju političkih ciljeva.

“Ova presuda potvrđuje uvjerenje naroda Republike Srpske da je Haški tribunal pristrasan, selektivan i da je osnovan sa ciljem proglašenja Srba i njihovih vođa jedinim počiniocima građanskog rata u BiH. U svojoj praksi, izmislio je kategorije “komandne odgovornosti” i “udruženog zločinačkog poduhvata”, koje su gotovo isključivo rezervisane za srpske oficire i političke predstavnike, od kojih su neki čak optuženi za verbalni delikt, bez obzira na činjenicu da srpski politički lideri nisu počinili za ratne zločine za koje su osuđeni”, kaže Čubrilović u pisanoj izjavi.

On je rekao da je jasno da Haški tribunal nije doprinio pomirenju u BiH, zbog čega je navodno uspostavljen.

“Nasuprot tome, on je produbio podjelu između naroda u ovom regionu, stavljajući se u ulogu zaštite jedne strane i oslobađajući počinioce dokumentovanih zločina počinjenih nad srpskim civilima, kao što su zločini muslimanskih snaga počinjeni u Kravicama, Sasama i Zalazju.U Statutu Haaga sud piše da je svrha njegovog osnivanja “principijelno kažnjavanje svih ratnih zločina”, što bi trebalo doprinijeti pomirenju u tim oblastima, a jasno je da Tribunal nije ispunio svoju misiju i da je pokazao političku pristrasnost i selektivan pristup u svom radu“, rekao je Čubrilović.

 

Analitičari očekuju da će presuda biti osnova za dalji rad bošnjačkih lidera koji će je, zasigurno, iskoristiti za sljedeći pokušaj ukidanja Republike Srpske i ujedinjenja zemlje, bez entiteta.