Smrtna kazna u Republici Srpskoj zarobljena u političkom sporu

Smrtna kazna u Republici Srpskoj zarobljena u političkom sporu

Jedan od retkih ustava u Evropi sa smrtnom kaznom kao redovnom kaznom za najteže zločine je Ustav Republike Srpske, entiteta sa većinskim srpskim stanovništvom u Bosni i Hercegovini.

Međutim, u skladu sa drugim zakonima, nemoguće je nekoga osuditi na smrt, ali to ne mijenja činjenicu da ta kazna postoji. Prije nekoliko godina, Evropska komisija je istakla da je vrlo važno ukloniti ovaj član iz Ustava, a to je tačka na kojoj je počela politička igra.

Narodna skupština Republike Srpske (NSRS) usvojila je set izmena Ustava, uključujući i onu o ukidanju smrtne kazne. Celi set je, prema proceduri, otišao u Dom naroda Republike Srpske, gde je Bošnjački klub blokirao konačno usvajanje.

Zbog toga je predsednik NSRS, Nedeljko Čubrilović, u ponedjeljak ponovio optužbu i okrivio bošnjačke poslanike za neuspeh ukidanja smrtne kazne. Takođe, prema Čubriloviću, kriv je OHR. On podsjeća da je, donoseći odluku još 2002. godine, OHR osnovao Dom naroda RS sa preširoko definiranim nadležnostima.

“Pojam “vitalnog nacionalnog interesa”, za čiju zaštitu je formiran Dom naroda, toliko je široko definisan da dovodi do zloupotrebe, a mehanizam se često koristi za sve vrste stvari sa jednim glavnim ciljem – da se napravi šteta Republici Srpskoj. Isto važi i za ovaj slučaj”, rekao je Čubrilović komentarišući izveštaj Evropske komisije u kojem stoji da Ustav Republike Srpske ima referencu na smrtnu kaznu, koja je, prema njima,“ kršenje evropskih standarda”.

Za lokalne medije, Čubrilović je objasnio da je pomoću mehanizam zaštite vitalnog nacionalnog  interesa Bošnjački klub u 2012. blokirao je usvajanje 29 amandmana na Ustav Republike Srpske, uključujući i onaj o ukidanju smrtne kazne.

“Sve ovo jasno dokazuje da Dom naroda ometa rad i odluke Narodne skupštine jer usporava zakonodavni autoritet u Republici Srpskoj konstantnim pozivanjem na vitalni nacionalni interes. Zato smatram da  izjave koje se odnose na Republiku Srpsku kao onu koja je jedina odgovorna za propust da se izvrši preporuka o ukidanju smrtne kazne, dovode u zabludu”, izjavio je Čubrilović.

Ramiz Salkić, bošnjački potpredsednik Republike Srpske, u svojoj reakciji je rekao da je optužba Čubrilovića “sramna, licemerna i odvratna.”

“Kada je Ustav Republike Srpske pisan, Bošnjaci u ovom entitetu su bili progonjeni, ubijani, odvođeni u logore, prognani i bačeni u masovne grobnice bez propisanog postupka, samo zato što su bili Bošnjaci. Čubrilović zna da su Bošnjaci bili za promenu ove sramotne i necivilizovane odredbe u Ustavu entiteta, ali ta odredba nije ukinuta zbog želja srpskog naroda“, kazao je Salkić.

Tvrdi da su Bošnjaci još uvek spremni da glasaju za ukidanje ove odredbe, “ali nisu spremni da prihvate druge izmene Ustava koje se spominju, u istom setu promena, pod plaštom ukidanja smrtne kazne”

Prema njegovim rečima, te druge promene bi dodatno diskriminisale Bošnjake u ovom delu zemlje.