Zajednička izjava u vezi sa revizijom američko-grčkog strateškog dijaloga na visokom nivou

Zajednička izjava u vezi sa revizijom američko-grčkog strateškog dijaloga na visokom nivou

Grčki ministar spoljnih poslova Nikos Dendias i američki državni sekretar Michael R. Pompeo sproveli su reviziju američko-grčkog strateškog dijaloga na visokom nivou 28. septembra 2020. godine, u očekivanju trećeg Strateškog dijaloga koji će se održati u Vašingtonu, DC 2021. godine. Sjedinjene Države i Grčka ponovo potvrđuju svoju posvećenost Strateškom dijalogu kao dokaz izvanrednih bilateralnih odnosa dve države. Povodom ove revizije na visokom nivou, oni su potvrdili zajedničku želju za produbljivanjem saradnje, posebno u oblastima opisanim u nastavku.

Regionalna saradnja

Sjedinjene Države i Grčka podelile su stavove o Istočnom Mediteranu i potvrdile svoje uverenje da pitanja pomorskog razgraničenja treba rešavati mirnim putem u skladu sa međunarodnim pravom. S tim u vezi, Sjedinjene Države pozdravile su potvrđenu spremnost Grčke da stupi u kontakt sa drugim zemljama u regionu radi postizanja sporazuma o razgraničenju na moru dijalogom i u skladu sa međunarodnim pravom. Sjedinjene Države i Grčka takođe su ponovile posvećenost jačanju njihove bliske saradnje kao saveznika NATO-a, koristeći sva odgovarajuća sredstva koja su im na raspolaganju, u cilju zaštite stabilnosti i bezbednosti u širem regionu.

Dve strane su ponovile želju da nastave i ojačaju saradnju u različitim sektorima u okviru formata 3 + 1 (Kipar, Grčka, Izrael i Sjedinjene Države), koji je pokrenut u Jerusalimu u martu 2019. godine, jer ovo partnerstvo može doprinose promociji mira, stabilnosti, bezbednosti i prosperiteta u Istočnom Mediteranu i širem regionu. Sjedinjene Države i Grčka ponavljaju podršku integraciji svih zemalja Zapadnog Balkana u evropske i transatlantske institucije prema izboru njihovih građana. Oni su istakli napore Grčke u tom cilju, napominjući stalnu važnost istorijskog Prespanskog sporazuma i pristupanja Severne Makedonije NATO-u, istovremeno ističući važnost njegove dosledne primene u dobroj nameri.

Odbrana i bezbednost

Grčka i Sjedinjene Države izrazile su nameru da dalje unaprede svoje strateško odbrambeno i bezbednosno partnerstvo proširenjem i produbljivanjem Sporazuma o međusobnoj odbrambeno-američkoj saradnji između SAD-a i Grčke, koji je poslednji put ažuriran u oktobru 2019. godine i u velikoj meri doprinosi bezbednosti obe nacije. U predstojećem Strateškom dijalogu, obe strane nameravaju da razgovaraju o tome kako da dalje pomažu jedna drugoj u održavanju jakih, sposobnih i interoperabilnih vojski.

Provođenje zakona i borba protiv terorizma

Sjedinjene Države i Grčka primile su na znanje svoju bezbednosnu saradnju zasnovanu na zajedničkom interesu za zaštitu obe nacije od terorizma, transnacionalnih kriminalnih organizacija i drugih pretnji. Uprkos globalnoj pandemiji, izvanredna američko-grčka saradnja u sprovođenju zakona u vezi sa hapšenjima, zaplenama i izručenjem nastavlja se nepromenjenim tempom. Štaviše, dve zemlje su uzele u obzir kontinuirano poboljšanje u bezbednosti granica i razmeni informacija i saradnji protiv terorizma u skladu sa međunarodnim standardima. Obavezale su se na potpunu primenu Zajedničke izjave iz 2016. godine o učešću Grčke u Programu za izuzećem od viza, uključujući početak izdavanja ažurirane nacionalne identifikacione kartice i potpuno prikupljanje i analizu podataka o vazdušnim putnicima.

Trgovina i investicije

Sjedinjene Države i Grčka raduju se povećanju trgovine i investicija između dve zemlje. Dve vlade primetile su da je Grčka u 2019. godini značajno poboljšala svoju zaštitu i sprovođenje intelektualne svojine, što je rezultiralo uklanjanjem Grčke iz izveštaja 301 Kancelarije Specijalnog trgovinskog predstavnika ove godine. Sjedinjene Države i Grčka pozdravile su otvaranje novih investicija i akvizicija američkih kompanija u Grčkoj i potvrdile svoju posvećenost podsticanju tog trenda. Dve vlade raduju se povećanju saradnje u trgovini. Sjedinjene Države i Grčka pridaju veliku važnost saradnji na polju veštačke inteligencije, sajber bezbednosti, 5G i privatizaciji strateške infrastrukture. Dve zemlje ostaju posvećene jačanju kapaciteta žena da napreduju u poslu, uspeju kao preduzetnice i budu u boljoj poziciji da podstiču ekonomski rast.

Energija

Sjedinjene Države i Grčka pozdravile su završetak grčke deonice Transjadranskog cevovoda i raduju se raspravi na predstojećem Strateškom dijalogu o njihovoj međusobnoj podršci Interkonektoru Grčka-Bugarska, projektu plutajuće jedinice za regasifikaciju skladišta u Aleksandropoliju, privatizaciji podzemnog skladišta gasa u Kavali, projekatu Interkonekcije Grčka – Severna Makedonija i drugim komercijalno održivim projektima, koji bi mogli da uključuju gasovod EastMed.

Obe strane pozdravile su formalno uspostavljanje EastMed foruma za gas 22. septembra kao regionalne organizacije i kontinuiranu uspešnu saradnju u energetici kroz proces 3 + 1. Grčka i Sjedinjene Države naglasile su učešće ExxonMobila u partnerstvu sa Totalom i Hellenic Petroleumom u blokovima za istraživanje mora na obali Krita, kao i potencijalne mogućnosti za američke investicije u sektor obnovljivih izvora energije, nedavno ratifikovanim grčkim zakonom „Modernizacija Zakona o životnoj sredini“.

Veze između ljudi

Sjedinjene Države i Grčka potvrdile su suštinsku važnost međuljudskih veza u njihovim bilateralnim odnosima. Raduju se obeležavanju dvestote godišnjice nezavisnosti Grčke 2021. godine, kao i razmeni izložbi i saradnji između muzeja. Sjedinjene Države i Grčka potvrdile su svoju nameru da ojačaju veze između američkih i grčkih univerziteta i stvore nove zajedničke, dvostepene programe i studije u inostranstvu. Obe zemlje će nastaviti da podržavaju tekuću obrazovnu i akademsku razmenu, uključujući Fulbrajtov program u Grčkoj, koji je obeležio 72. godišnjicu postojanja 2020. godine. Sjedinjene Države i Grčka složile su se da nastave svoju dugogodišnju saradnju u zaštiti grčkog kulturnog dobra. Obe zemlje su se takođe složile da sarađuju na izgradnji kapaciteta u kreativnim industrijama, uključujući i filmski sektor./ibna